6 minut czytania
Spis treści
  1. Czym jest cukrzyca ciążowa?
  2. Czynniki ryzyka GDM
  3. Schemat diagnostyczny
  4. Leczenie cukrzycy ciążowej
  5. Cukrzyca ciążowa wskazaniem do cięcia cesarskiego?
  6. Powikłania cukrzycy ciążowej

Czym jest cukrzyca ciążowa?

Są to zaburzenia tolerancji glukozy, które pierwszy raz pojawiły się lub zostały wykryte w trakcie ciąży. Dochodzi wtedy do wzrostu zapotrzebowania na insulinę i jeśli wzrost jej wydzielania jest nieadekwatny do zapotrzebowania dochodzi do insulinooporności, a w efekcie do cukrzycy ciążowej.

GDM (cukrzycę ciążową) dzieli się na GDMG1 i G2. W przypadku pierwszej z nich do utrzymania prawidłowych wartości cukrów wystarcza odpowiednia dieta cukrzycowa, w przypadku drugiego typu, aby uzyskać normoglikemię, konieczne jest włączenie farmakoterapii w postaci insuliny.

Czynniki ryzyka GDM

  • Nadwaga lub otyłość (BMI>25kg/m2)
  • Wiek powyżej 35 lat
  • GDM w poprzednich ciążach
  • Liczne porody
  • Urodzenie dziecka powyżej 4 kg
  • Zespół policystycznych jajników (PCOS)
  • Występowanie w rodzinie cukrzycy typu 2.
  • Zgony wewnątrzmaciczne lub urodzenie dziecka z wadą rozwojową

Schemat diagnostyczny

Badaniem potwierdzającym cukrzycę ciążową jest OGTT (doustny test obciążenia glukozą). Wykonuje się go na czczo, a następnie po godzinie oraz po 2 od wypicia roztworu 75g glukozy bada się stężenie cukru we krwi. Zazwyczaj test jest wykonywany między 24. a 28. tygodniem ciąży, lecz są sytuacje, w których należy wykonać go wcześniej:

  • Jeśli stężenie glukozy na czczo we wczesnej ciąży wynosi poniżej 92 mg/dl i obecny jest min. 1 czynnik ryzyka cukrzycy ciążowej należy wykonać niezwłocznie OGTT i powtórzyć badanie między 24. a 28. tygodniem
  • Jeśli stężenie glukozy na czczo we wczesnej ciąży wynosi pomiędzy 92 a 125 mg/dl to niezwłocznie należy wykonać doustny test obciążenia glukozą

Kryteria rozpoznania cukrzycy w OGTT to:

  • Na czczo: st. glukozy między 92 a 125 mg/dl
  • Po godzinie: więcej lub równo 180 mg/dl
  • Po 2 godzinach: 153-199 mg/dl

Każda kobieta z cukrzycą ciążową (GDM) w pierwszych dobach po porodzie ma kontrolowane stężenie cukru na czczo i stężenie poposiłkowe. W przypadku prawidłowych wartości odstępuje się od dalszej kontroli w trakcie połogu i dopiero 6 tygodni po porodzie powinno się wykonać u mamy kontrolny OGTT, aby wykluczyć pojawienie się  u niej cukrzycy typu 2. po ciąży.

Kurs Srodtekstowy v1 1

Leczenie cukrzycy ciążowej

Zalecenia dla kobiet z GDM:

  • Dieta cukrzycowa z ograniczeniem cukrów prostych:

               40-45% węglowodanów

               30% białka

               20-30% tłuszczów

  • Mniejsze a częste posiłki.
  • Aby zapobiegać hipoglemii w nocy powinno się spożywać ostatni posiłek przed snem ok. godz. 21
  • Kontrola przyrostu masy ciała w zależności od BMI.
  • Umiarkowana aktywność fizyczna np. spacery; ok. 150 min tygodniowo wg. SOGC- Society of Obstetricians and Gynaecologists of Canada

W przypadku gdy mimo stosowania się do zaleceń diety cukrzycowej wartości cukru we krwi są nieprawidłowe, włączana jest insulinoterapia. U większości pacjentek z GDM nieprawidłowe wartości glikemii utrzymują się na czczo, w związku z tym najczęściej stosowana jest insulina długodziałająca. W przypadku gdy kobieta ciężarna ma nieprawidłowe również glikemie poposilkowe, lekarz włącza insulinę krótkodziałającą. Co warto wiedzieć, u kobiet z GDM nie stosuje się doustnych leków przeciwcukrzycowych.

Obecnie najbardziej powszechną metodą kontroli glikemii u ciężarnych z cukrzycą ciążową są pomiary przy pomocy glukometru. Zalecane jest wykonanie pomiarów 4 razy dziennie – na czczo oraz 1h po głównych posiłkach – śniadaniu, obiedzie oraz kolacji.

Cukrzyca ciążowa wskazaniem do cięcia cesarskiego?

Według zaleceń cukrzyca ciążowa nie jest wskazaniem do cięcia cesarskiego. Jeśli szacowana masa płodu nie przekracza 4250 g kobieta może urodzić siłami natury. Cięcie wykonuje w przypadku większej szacowanej masy dziecka oraz w przypadku podejrzenia wystąpienia dystocji barkowej. Jeśli wg. badania USG różnica obwodów brzuszka i główki dziecka jest większa niż 4 cm lekarze rezygnują z próby porodu siłami natury i kierują pacjentkę na cięcie cesarskie.

Powikłania cukrzycy ciążowej

Cukrzyca ciążowa nie wpływa na możliwość zabezpieczenia krwi pępowinowej lub sznura pępowinowego przy porodzie.

U MATKI:

  • Nawracające zakażenia dróg moczowo-płciowych
  • Poród przedwczesny
  • Ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 oraz zespołu metabolicznego;

U DZIECKA:

Dochodzi do hiperinsulinemii u płodu co powoduje nadmierny wzrost tkanki tłuszczowej i mięśniówki komór serca, hepatosplenomegalię (powiększenie śledziony i wątroby) oraz makrosomię.

Ponadto, u dziecka mogą wystąpić:

  • Dystocja barkowa
  • Obumarcie wewątrzmaciczne
  • Hipoglikemia po urodzeniu
  • Zaburzenia oddychania
  • Ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego (m.in. otyłości) w przyszłości

Najczęściej cukrzyca ciążowa mija wraz z urodzeniem dziecka i kobieta nie musi pozostawać pod opieką diabetologa. Warto mieć jednak na uwadze, że rozpoznanie cukrzycy ciążowej zwiększa ryzyko wystąpienia GDM w kolejnych ciążach.

Krew pępowinowa
Dlaczego warto bankować?

Oceń artykuł

Zainteresują Cię również:

Ciśnienie w ciąży- jakie jest prawidłowe?

W czasie ciąży bardzo ważna jest regularna kontrola wartości ciśnienia tętniczego. Dzięki niej...

Ułożenie dziecka- kiedy jest nieprawidłowe?

Ułożenie dziecka jest niezwykle ważne, by poród mógł odbyć się bez komplikacji. Wiele osób nie...

Położna środowiskowa- kiedy się zgłosić?

Zgodnie z prawem obowiązującym w Polsce, każda kobieta ma prawo do korzystania z pomocy położnej...

Ibuprofen w ciąży- czy można go stosować?

Ciąża jest okresem zwiększonej podatności na różnego rodzaju infekcje. Należy pamiętać jednak, aby...