Dni Krwi Pępowinowej 2026. Pobrania do banku publicznego w 14 szpitalach w Polsce

Od 2 do 25 listopada 2026 r. w 14 szpitalach w 12 województwach odbędą się Dni Krwi Pępowinowej organizowane przez Polski Bank Komórek Macierzystych (PBKM). W ramach akcji przyszli rodzice będą mogli honorowo oddać krew pępowinową do banku publicznego.

Inicjatywa jest organizowana z okazji Światowego Dnia Krwi Pępowinowej, przypadającego 17 listopada. Jej celem jest zwiększenie dostępności krwiotwórczych komórek macierzystych dla pacjentów potrzebujących przeszczepienia. PBKM prowadzi Dni Krwi Pępowinowej od kilkunastu lat.

Tegoroczna inauguracja odbędzie się 3 listopada w Szpitalu Bielańskim w Warszawie.

Krew pępowinowa w banku publicznym

W Polsce co 40 minut ktoś – rodzic małego dziecka, nastolatek lub osoba dorosła – słyszy diagnozę nowotworu krwi lub innej choroby układu krwiotwórczego¹. Dla wielu takich pacjentów szansą na wyleczenie jest przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych.

Krwiotwórcze komórki macierzyste można pozyskać z trzech źródeł: szpiku kostnego, krwi obwodowej po mobilizacji farmakologicznej oraz krwi pępowinowej. Komórki z krwi pępowinowej stosuje się w leczeniu ponad 80 chorób onkologicznych, hematologicznych i metabolicznych², m.in. białaczek, chłoniaków, ciężkich anemii i wrodzonych niedoborów odporności.

Około 70% pacjentów potrzebujących przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych nie znajduje w pełni zgodnego dawcy w rodzinie³. W takiej sytuacji konieczne jest znalezienie dawcy niespokrewnionego.

Krew pępowinowa przekazana do banku publicznego, po spełnieniu odpowiednich kryteriów jakościowych, zostaje zarejestrowana w ogólnokrajowym rejestrze POLTRANSPLANT. Może zostać wykorzystana do leczenia pacjentów z Polski i innych krajów potrzebujących przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych.

Materiał zgromadzony w banku publicznym jest gotowy do użycia, dlatego nie trzeba czekać na dostępność dawcy ani jego kwalifikację do pobrania. W przypadku krwi pępowinowej dopuszczalny jest również większy stopień niezgodności dawcy i biorcy w zakresie antygenów HLA – wystarcza zgodność 4 na 6 antygenów HLA zamiast co najmniej 9 na 10.

– Krew pępowinowa to jedno z najcenniejszych źródeł krwiotwórczych komórek macierzystych, jakie mamy. Jest dostępna od ręki, a do przeszczepienia wystarcza mniejsza zgodność tkankowa niż na przykład w przypadku szpiku. Dla pacjentów z chorobami hematoonkologicznymi, u których liczy się każdy tydzień, jest bardzo ważne, aby jak najszybciej znaleźć dawcę. Dlatego każda porcja zdeponowana w banku publicznym ma znaczenie, bo może uratować komuś życie – podkreśla dr n. med. Dariusz Boruczkowski, specjalista chorób dziecięcych i transplantologii klinicznej.

Jak wygląda honorowe oddanie krwi pępowinowej?

Rodzice, którzy chcą honorowo oddać krew pępowinową podczas Dni Krwi Pępowinowej, powinni poinformować o tym położną przed porodem oraz wypełnić krótką ankietę dotyczącą zdrowia i przebiegu ciąży.

Pobranie wykonuje przeszkolony personel. Krew pobiera położna po przecięciu pępowiny, nie wcześniej niż 60 sekund po narodzinach. Zabieg nie zabiera krwi dziecku, jest nieinwazyjny i całkowicie bezpieczny dla mamy i noworodka.

Pobrany materiał trafia do laboratorium Polskiego Banku Komórek Macierzystych, gdzie jest preparowany i badany. Informacja o jego parametrach zostaje przekazana do Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji POLTRANSPLANT. Krew pępowinowa jest następnie przechowywana w specjalnym kriostacie, w oparach ciekłego azotu, w temperaturze minus 176°C.

Każde dziecko, którego rodzice zdecydują się oddać jego krew pępowinową do banku publicznego, otrzyma pamiątkowy certyfikat „Najmłodszego Honorowego Dawcy Krwi Pępowinowej”.

– Narodziny dziecka to jedyny moment, kiedy można zabezpieczyć krew pępowinową. Jeśli jej nie pobierzemy, bezpowrotnie przepadnie, a oddana na cele publiczne może uratować komuś życie. Każda porcja krwi pępowinowej w banku publicznym to realna szansa dla pacjenta, który czeka na przeszczepienie, a który nie ma dawcy w rodzinie. Na ostatnich konferencjach medycznych widać renesans zainteresowania komórkami z krwi pępowinowej. Tym bardziej nie powinniśmy pozwolić, by trafiała do utylizacji – mówi lekarz Tomasz Baran, dyrektor ds. Medycznych i Publicznych Polskiego Banku Komórek Macierzystych.

Dni Krwi Pępowinowej 2026 – terminy i szpitale

Akcja potrwa od 2 do 25 listopada 2026 r. i obejmie 14 szpitali w 12 województwach.

Piśmiennictwo

1. DKMS: Czym są nowotwory układu krwiotwórczego? DKMS – informacje o nowotworach krwi, dostęp: październik 2026.
2. Snowden JA i wsp. Indications for haematopoietic cell transplantation for haematological diseases, solid tumours and immune disorders: current practice in Europe, 2022. Bone Marrow Transplantation (2022) 57:1217–1239.
3. Zhu X i wsp. Umbilical cord blood transplantation: Still growing and improving. Stem Cells Transl Med. 2021; 10(Suppl 2): S62–S74.