Konferencja: Terapie komórkowe bez tajemnic

6 maja 2026 roku w laboratorium Polskiego Banku Komórek Macierzystych zorganizowana została konferencja prasowa Terapie komórkowe bez tajemnic. Spotkanie odbyło się na tle ważnego dnia, Fanconi Anaemia Europe Scientific Meeting – poświęconego chorobie jaką jest niedokrwistość Fanconiego. Konferencja była szansą na prezentację najnowszych osiągnięć naukowych oraz prowadzenia merytorycznej dyskusji na temat aktualnej wiedzy o zastosowaniu komórek macierzystych z krwi pępowinowej.  

Pierwsze na świecie udane przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych z krwi pępowinowej zostało przeprowadzone w 1988 roku we Francji i uznaje się je za przełom w historii transplantologii oraz hematologii. Zabieg wykonano 6 października 1988 roku w szpitalu Saint-Louis w Paryżu pod kierownictwem prof. Eliane Gluckman. Pacjentem był chłopiec cierpiący na anemię Fanconiego – rzadką, ciężką chorobę genetyczną prowadzącą do niewydolności szpiku kostnego. Ponieważ nie znaleziono odpowiedniego dawcy, lekarze zdecydowali się wykorzystać krew pępowinową pobraną przy narodzinach jego młodszej siostry.

Krew pępowinowa okazała się bogatym źródłem komórek macierzystych zdolnych do odbudowy układu krwiotwórczego pacjenta. Przeszczepienie zakończyło się sukcesem – organizm chłopca przyjął komórki, a jego szpik zaczął prawidłowo funkcjonować. Co ważne, ryzyko ciężkiej reakcji „przeszczep przeciw gospodarzowi” było mniejsze niż w przypadku tradycyjnych przeszczepień szpiku. To wydarzenie otworzyło nowy rozdział w medycynie, a sama metoda stała się standardową terapią w leczeniu wielu chorób hematologicznych, takich jak białaczki, chłoniaki czy niedokrwistości na całym świecie.

W konferencji udział wzięli m.in. prof. Eliane Gluckman, która jako pierwsza na świecie przeszczepiła komórki macierzyste z krwi pępowinowej w 1988 roku oraz Matthew Farrow, czyli pierwszy pacjent, który skorzystał z terapii komórkowej jako dziecko.

Krew pępowinowa mojej młodszej siostry uratowała mi życie, gdy miałem pięć lat i pozwoliła mi dorosnąć, mieć własną rodzinę i wieść normalne życie. Miałem wielkie szczęście, bo znam wiele osób, których niestety nie udało się uratować. Wciąż zbyt mało się mówi o znaczeniu komórek macierzystych z krwi pępowinowej. Ja jestem żywym przykładem na to, że ta metoda działa – mówił podczas konferencji Matthew Farrow. 

O swoich doświadczeniach z terapiami komórkowymi opowiedział także prof. dr hab. n. med. Krzysztof Kałwak, kierownik Kliniki Hematologii, Onkologii i BMT Dziecięcej, Ponadregionalnego Centrum Onkologii Dziecięcej „Przylądek Nadziei” Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, przewodniczący EBMT Pediatric Diseases Working Party.

Jak wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Krzysztof Kałwak, mamy dziś trzy równorzędne źródła komórek:

• szpik kostny (historycznie pierwszy, od 1968 r.),
• krew pępowinowa (od 1988 r. – „pacjent numer jeden”),
• krew obwodowa (używana najczęściej ze względu na łatwość pobrania).

– W świetle aktualnej wiedzy medycznej przeszczepianie komórek macierzystych z krwi pępowinowej nie jest już metodą eksperymentalną, lecz sprawdzoną, ratującą życie procedurą, która daje realną szansę na wyleczenie lub długotrwałą remisję choroby. Ta metoda powinna być traktowana jako jedna z równoprawnych opcji terapeutycznych, wybieranych przez lekarza w zależności od wskazań klinicznych pacjenta – podkreśla prof. Kałwak.

Matthew Farrow ma dziś ponad 40 lat i jak zaznaczała podczas swojej wypowiedzi prof. Eliane Gluckman – jest dowodem na trwałość efektów terapii z wykorzystaniem komórek macierzystych z krwi pępowinowej w tej jednostce chorobowej.

Takie spotkanie to wspaniała okazja do wymiany doświadczeń światowej klasy specjalistów oraz podsumowania aktualnej wiedzy na temat terapii z wykorzystaniem komórek macierzystych.