Z dr. Zbigniewem Rogerem Mrowcem, dyrektorem Laboratorium Komórek Macierzystych w Community Blood Services w New Jersey* (USA) rozmawia Marta Koton-Czarnecka.

-Krew pępowinowa stanowi, podobnie jak szpik i krew obwodowa, rezerwuar krwiotwórczych komórek macierzstych. W jaki sposób można je wykorzystać?

- Obecnie komórki macierzyste są wykorzystywane przede wszystkim w transplantologii po leczeniu z zastosowaniem chemioterapii lub radioterapii, które mają na celu zniszczenie komórek nowotworowych. Niestety, destrukcji ulegają wtedy także zdrowe komórki macierzyste występujące w szpiku. W celu odtworzenia układu krwiotwórczego oraz odpornościowego pacjenta stosuje się przeszczep komórek macierzystych. Obecnie przeszczepy takie przeprowadza się w leczeniu kilkudziesięciu chorób układu krwiotwórczego i schorzeń autoimmunologicznych. Doniesienia naukowe sugerują, że komórki macierzyste być może będzie można zastosować także w leczeniu choroby Alzheimera, choroby Parkinsona, innych uszkodzeń systemu nerwowego, cukrzycy, dystrofii mięśni, chorób serca, trzustki czy wątroby.

- Dlaczego krew pępowinowa jest lepszym źródlem komórek macierzystych niż krew obwodowa osoby dorosłej?

- Jedną z przyczyn, dla których preferuje się krew pępowinową jest bardzo mała liczba komórek macierzystych znaidujących się we krwi obwodowej. Aby uzyskać odpowiednią liczbę komórek macierzystych z krwi obwodowej, trzeba zastosować tzw. stymulację czynnikami wzrostu, polegającą na mobilizacji i wymuszeniu uwalniania komórek macierzystych ze szpiku do krwi. Oprócz nieprzyjemnych efektów ubocznych stymulacji, takich jak wymioty, bóle kości i złe samopoczucie, dawca (zgodny z biorcą w układzie HLA, a takiego niełatwo znaleźć) musi przecierpieć trwający kilka godzin zabieg leukaferezy. Podczas niego do separatora komórkowego jest pobierane od 12 do 18 litrów. krwi obwodowej, izolowane są komórki macierzyste i "przerobiona" krew zwracana jest dawcy. W razie potrzeby zabiegi leukaferezy powtarzane są kilkakrotnie. Zwykle jeden lub dwa zabiegi są wystarczające, ale w mojej karierze zawodowej zdarzyło się, że dawca był poddany nawet 12 zabiegom, zanim zebrano pożądaną liczbę komórek. Krew pępowinowa jest około 10 razy bogatsza w komórki macierzyste (CD 34+) niż krew obwodowa.