Komórki macierzyste
omne vivum ex vivo
wszystko co żyje powstaje z istoty żywej (Leydig, 1855, Pasteur, 1864)
omnis cellula e cellula
wszelka żywa komórka pochodzi z innej komórki (Vichow, 1855)
Od połowy XIX wieku wiadomo, że wszystkie organizmy żywe rozwijają się z innych organizmów żywych, a wszystkie komórki tych organizmów pochodzą z istniejących już komórek. To zasadnicze stwierdzenia teorii komórkowej, która obok teorii dziedziczności i ewolucji, stanowi podstawę współczesnej biologii a co za tym idzie medycyny.
Komórki macierzyste to komórki wielopotencjalne, zdolne do samoodnowy i różnicowania się.
W okresie życia zarodkowego embrionalne komórki macierzyste dają początek wszystkim komórkom naszego organizmu.
W późniejszym okresie życia komórki macierzyste występują przede wszystkim w tych tkankach, w których istnieje konieczność stałego wytwarzania nowych komórek jak na przykład w szpiku, skórze i jelitach. Krew pępowinowa podobnie jak krew obwodowa zawiera krwiotwórcze komórki macierzyste.
Od ponad 30 lat w medycynie klinicznej wykorzystuje się krwiotwórcze komórki macierzyste w celu odtworzenia komórek układu krwiotwórczego oraz funkcji immunologicznych biorcy. Coraz częściej wykorzystuje się je w leczeniu wielu chorób, takich jak: białaczka, chłoniaki nieziarniczne i inne nowotwory, a także anemia aplastyczna i sierpowata oraz ciężkie niedobory odporności, razem około 70 różnych chorób.
Wiele wskazuje, że w niedalekiej przyszłości komórki macierzyste będzie można także wykorzystywać np. w celu regeneracji tkanki mięśniowej (np. komórek mięśnia sercowego), komórek nerwowych (choroba Alzheimera, choroba Parkinsona) itp.
Do niedawna źródłem komórek macierzystych był szpik i krew obwodowa. W wyniku wielu badań okazało się, że także krew pępowinowa jest bogatym ich źródłem. Krew pępowinowa jest źródłem bardziej pierwotnych komórek macierzystych, mniej ukierunkowanych przez co lepiej tolerowanych przez organizm biorcy po przeszczepieniu. W przypadku przeszczepu autologicznego (dawcą i biorcą jest ten sam organizm) wykorzystanie ich eliminuje ryzyko wystąpienia choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi.
Krew pępowinowa jest pozyskiwana w sposób całkowicie bezpieczny i bezbolesny w jedynym i niepowtarzalnym momencie - podczas porodu. Metoda to nie budzi również wątpliwości natury etycznej, jak to ma miejsce w przypadku wykorzystania embrionalnych komórek macierzystych.
|
